Werking en montage van de SOLEX pomp (door Joan Majoor )

De SOLEX pomp werkt op de verandering in luchtdruk in het SOLEX carter.
Deze verandering in luchtdruk wordt bewerkstelligd door het op en neer gaan van de zuiger.
De luchtdruk van het carter wordt door middel van in het carter geboorde kanalen naar de positie van het pompje gebracht. ^{Noot 1, 2} Achter het pompje dient een membraan gemonteerd te zijn.
Aan de pompkant van het membraan benzine, aan de motorkant van het membraan de carter lucht, tussen het carter en het membraan hoort de membraanplaat.
Door de veranderende luchtdruk kan het membraan, in zijn behuizing "fladderen" hierdoor verandert het volume in het pompje en gaat er brandstof heen en weer. ^{Noot 3} In het pompje zijn twee kogeltjes gemonteerd, 1 voor het zuigcircuit en 1 voor het pers circuit. De kogels horen door hun eigen gewicht terug te vallen op hun afdicht vlak.

Tijdens de "aanzuigslag" moet het bovenste kogeltje afdichten, er wordt dan alleen brandstof aangezogen vanuit de tank en niet vanuit de carburateur terug. ^{Noot 4} Tijdens de "persslag" moet het onderste kogeltje afdichten om te voorkomen dat de benzine terug geperst wordt de tank in.
Normaal werkt het pompje zodanig goed dat er meer brandstof rond gepompt wordt dan de motor nodig heeft. De carburateur heeft een overloop naar de tank toe om deze extra brandstof kwijt te raken.
Monteer een doorzichtige kunststof slang om de werking van het pompje eenvoudig (tijdens draaiende motor) te kunnen controleren: je moet de brandstof zien stromen.

Test het pompje op werking: neem (na reinigen) het volledig in elkaar gezette pompje (ook de M6 schroef bovenaan) in de mond. zuig en blaas aan/in de aanvoerkant: blazen moet lukken zuigen niet.

Verwijder filterdeksel (zie montage).
Houdt met je vinger het kleine gaatje aan de membraan kant dicht.
Zuig en blaas aan/in de afvoerkant: zuigen moet lukken, blazen niet.

Deze test is moeilijker voor het pompje met het gelijmde deksel aangezien je niet beide kogels afzonderlijk kan testen door zuigen en blazen aan de afvoerkant.

FOUTEN:

• Het membraan is lek: de pomp kan geen druk opbouwen

• Het membraan zit tussen de membraan plaat en het carter ipv tussen plaat en pomp, hierdoor werkt het membraan als pakking ipv als membraan.

• Het membraan en de brandstof verdragen elkaar niet: membraan lost op.

• De membraan plaat is vlak: maar 1/2^e capaciteit van de pomp

• Er ontbreken (of lekken) 1 of 2 van de kogels: brandstof weet niet waar het heen moet.

• De leidingen geven te veel weerstand door gehele of gedeeltelijke verstopping: de druk die het motorcarter kan geven is niet voldoende om de brandstof in beweging te krijgen. (verstopte filters in tank of pompje: idem)(nieuw type carburateur: verstopt filter)

• Nippels met knel ringen in pomp of tank lekken: pomp zuigt lucht.

• Er is een te lange bout gebruikt voor het pompdekseltje ( > M6x10):binnenwerk kapot gedrukt.

• Er is een te lange bout gebruikt voor de bovenkant ( > M6x 8): binnenwerk kapot gedrukt.

NOOT 1:In sommige typen SOLEX carters zijn de boringen van buiten naar binnen verricht, om de onstane gaten weer te dichten zijn aluminium propjes (licht witte metaalkleur) in het (grijze) carter aangebracht. Zijn deze propjes losgetrild (eruit) dan werkt het systeem niet.
NOOT 2: CONTROLEER: bij gedemonteerd pompje of, bij draaiende motor (handwerk) er lucht uit het gaatje van het carter komt (daar waar de pomp hoort te zitten). Zo niet, zit je carter verstopt of mankeert er wat aan je carterdruk.
NOOT 3: De membraan plaat hoort tussen het membraan en het carter. De membraan plaat hoort een holle en een bolle kant te hebben, De bolle kant moet naar het carter, doe je dit niet dan klem je het membraan vast in het pomphuis: de pomp werkt niet. Bij sommige typen SOLEX (of bij verouderde membraan platen ) is de plaat vlak, de opbrengst van de pomp is dan minder omdat er minder "fladder" ruimte is voor het membraan.
NOOT 4: in de nieuwere typen pompjes zijn de kogeltjes van glas (formaat inktpen cartridge) de bovenste is NIET opgesloten door een hulpconstructie in de pomp. Bij verwijdering van de M6 bout bovenop het pompje bestaat dus de kans dat je je kogeltje kwijtraakt ( door vallen of uitspoelen met brandstof) Vaak wil de pomp dan toch nog wel een beetje werken, maar onvoldoende om de SOLEX op gang te houden.

Montage

Er zijn twee hoofdcategorien pompjes, die je open kan maken en die je niet open kan maken. van beide categorien zijn er meerdere uitvoeringen gemaakt het is dus niet altijd mogelijk om onderdelen uit te wisselen. Alle pompjes worden op het carter geschroefd met 4 typische solex boutjes. het lijkt net of er schroefdraad M4 op zit maar het blijkt net even anders te zijn, gebruik daarom bij voorkeur originele boutjes (M4 kan wel, met het risico dat als je weer terug gaat naar origineel dat deze originele boutjes dan "dol" draaien in het carter.) (Sommige peperbussen hebben een tussenconstructie, de pomp hierop met 4 boutjes, waarvan slechts 3 in het carter komen.).

Alle pompjes hebben aan de bovenkant een M6 aansluiting, waarin afhankelijk van het type SOLEX een soort bout (of staaf) met schroefdraad M6x8 is gedraaid.
Van deze bouten zijn er zeer veel soorten in (totale) lengte en uitvoering, dit is mede afhankelijk van het type koplamp kap wat gebruikt wordt.

Aan de zijkant van de pomp zitten twee aansluitmogelijkheden.

• De onderste is om de brandstof uit de tank te zuigen

• De bovenste perst de brandstof naar de carburateur.

Lange tijd is hierin schroefdraad M10x1 gebruikt, echter de meest recente pompjes hebben groter draad.
Bij de pompjes die open kunnen zit er aan de voorkant een dekseltje met een ( 9 mm ) boutje . Na verwijdering wordt er een filter zichtbaar, heel oud: kopergaas maar meestal wit nylon. Dit filter kan vreselijk vast zitten maar is toch los te halen door bv met twee (liefst botte) losse stanley mes bladen van twee kanten tegelijk tussen het kunststof en het pomphuis voorzichtig te wrikken (niet los snijden, dat is niet nodig) Bij de pompjes die niet open kunnen zit er een metalen plaatje aan de voorkant op gelijmd om hem af te dichten. Zelf heb ik niet genoeg van deze pompjes over om er mee te kunnen experimenteren maar in principe zijn ze wel open te krijgen. Boor een klein gaatje in het midden van de afdekplaat en schroef hier een parker in. Maak de lijm zacht door het pompje in kokend water te houden, terwijl het pompje nog warm is trek aan de parker zodat het plaatje bol wordt en los komt.

Montage: maak het plaatje bol (vervormen) door hem bv in een bankschroef met een zachte plaat hout aan de ene kant en een zeer grote kogel aan de andere kant bol te drukken.
Hierdoor wordt de buiten diameter kleiner en past hij beter op zijn plaats.
Door de plaat weer recht te drukken zal hij vast komen te zitten, een beetje 2 componenten lijm (eerst goed ontvetten met bv aceton ) om hem lekdicht te maken doet de rest.

Revisie: het is moeilijk, edoch niet onmogelijk, om een pompje te reviseren.
De pompjes met glazen kogeltjes en kunststof zittingen hebben meestal geen revisie nodig: hier volstaat zeer secuur schoonmaken. De pompjes met messing zittingen en stalen kogels hebben vaak last van corrosie of ingetikte zittingen. Als het pompje goed bekeken wordt dan is , na verwijdering van het filter, binnen in een klein gaatje zichtbaar (onderin het gedeelte waarin het deksel schroefje hoort . boor onderin het pomphuis een gaatje 2.5 mm (later M3 schroefdraad in tappen of dicht lijmen) in het verlengde van het gaatje dat je net gevonden hebt. Met een hard staafje 2mm (stalen spijker zonder punt of achterkant boortje) door beide gaatjes heen het binnen werk eruit tikken (zorg wel dat de bovenste M6 bout uit de pomp is.
Wat eruit dient te komen: Oude pomp: eerst een messing plaatje, dan een kogeltje, dan een messing buisje en dan weer een kogeltje. Na schoonmaken/vervangen: eerst 1 kogeltje erin dan tegelijk messing buisje en kogeltje (je tikt dan op het kogeltje zonder de messing buis te beschadigen) als laatste het messing plaatje LET OP: onderdelen niet zover erin dat de kogeltjes vast komen te zitten, je kan dan opnieuw beginnen want je pompje loopt niet meer door. Wil je dezelfde truuk uithalen bij een nieuw type pomp dan moet je groter boren Nieuwe pomp leegdrukken: eerst een kogeltje dan een kunststof busje, dan weer een kogeltje dan weer een kunststof busje. Vanwege dit laatste busje groter boren, anders gaat het pennetje er doorheen.
(je kunt hem ook laten zitten). Schroefdraad van de nippels "optappen" (alleen oudere modellen) M10X 1 werkt goed.

  klik op foto voor meer detail

Een overzicht van de pomp onderdelen van een wat oudere pomp, links een opengewerkt exemplaar (waarin de positie van de kogels zichtbaar, bij rode stippen) Wat ontbreekt is het messing plaatje die de bovenste kogel moet borgen tegen verlies. tussen de kogels het messing kleurig buisje waarop de bovenste kogel afdicht. De onderste kogel dicht af op het zinken huis (geeft vaak corrosie problemen want zink lost op in aanwezigheid van vocht en ijzer -galvanisch effect-) Van de membraan plaat is te zien dat hij met de holle kant naar boven ligt Van het filter is te zien dat hij op zijn kop ligt, in de binnenring zitten twee uitsparingen die om de zinken ribben in het pompje vallen: er ontstaan zo meerder kamers in het pompje om vuil af te scheiden.